Tarım Yazarı ve Fütürist Mine Ataman: “Gıda enflasyonunda suçlu kahramanlar yaratıyoruz” – Birlik Haber Ajansı

ANKARA-BHA

Tarım yazarı ve fütürist Mine Ataman, Türkiye’de tarım ve gıda piyasalarında yaşanan fiyat artışlarının “gerçek nedenlerden uzaklaşılarak” tartışıldığını belirtiyor. Ataman’a göre son yıllarda, gıda enflasyonunun kaynağı olarak dönemsel biçimde çiftçi, tüccar, market ve aracılar suçlanıyor; bu yaklaşım ise sorunları derinleştiren bir “suçlu kahramanlar” anlatısı yaratıyor.

Ataman, yaşanan tabloyu “endişe enflasyonu” olarak nitelendiriyor. Daniel Kahneman ve Harvard Üniversitesi’nin araştırmalarına atıf yapan Ataman, belirsizliğin risk algısını artırdığını, bunun da fiyatları yukarı taşıdığına dikkat çekiyor. Bu psikolojik etki, değer zincirinde panik alımlarına, depolama davranışlarının değişmesine, aracıların risk primi eklemesine ve tüketicilerin öfkesinin yanlış noktalara yönelmesine yol açıyor.

Ataman, Türkiye’de en sık yapılan hatalardan birinin “aradaki maliyetlerin gereksiz olduğu yanılgısı” olduğunu vurguluyor. 2024 sonrası dünyada ham madde maliyetinin toplam maliyet içindeki payının yüzde 10–20’lere düştüğünü hatırlatan Ataman, gerçek resmin ancak tüm zincirin şeffaf biçimde görünür kılınmasıyla anlaşılabileceğini belirtiyor.

Bu kapsamda her ay açıklanan TÜFE ve ÜFE verilerine ek olarak, Aylık Gıda Değer Zinciri Şeffaflık Raporu yayımlanmasını öneriyor. Gübre, mazot, enerji, sulama, lojistik, depolama, paketleme ve perakende payının açık biçimde duyurulmasının, zincirin hangi aşamasında fiyatların şiştiğini ortaya çıkaracağını ifade ediyor.

Ataman’a göre bu şeffaflık: aşırı kâr noktalarının tespit edilmesini, tüketici öfkesinin doğru adrese yönelmesini, politika müdahalelerinin bilimsel temelde yapılmasını sağlayacak.

Altın fiyatları ne kadar oldu?

İçeriği Görüntüle